Núi Hồng- Sông Lam

- Nhạc: Quốc Việt.
(Giảng viên thanh nhạc trường Văn hoá-Nghệ thuật, Hà Tĩnh.)

- Lời: Xuân Hoài.

Nếu không có sông Lam 
Núi Hồng buồn biết mấy
Núi Hồng không đứng đó 
Sông Lam xanh cũng thừa
Và bao câu đò đưa
Thả neo vào lịch sử
Bao buồn vui buồn vui
Nghĩa tình ơi chan chứa
Núi Hồng và sông Lam
Để muôn đời sừng sững
Núi cao cho dáng đứng
Sông dài cho bước đi

(điệp khúc)
Và bao câu đò đưa
Thả neo vào lịch sử
Bao buồn vui buồn vui
Nghĩa tình ơi chan chứa
Núi Hồng và sông Lam
Để muôn đời sừng sững
Núi cao cho dáng đứng
Sông dài cho bước đi

oOo

Núi Hồng Lĩnh tên Nôm là Ngàn Hống hay Rú Hôống, cũng đọc là Hống, tên chữ là Hồng Sơn (núi Hồng) hay Hồng Lĩnh, là dãy núi nổi tiếng nhất Hà Tĩnh.Cùng với sông Lam, núi Hồng Lĩnhđược xem là biểu tượng hồn thiêng sông núi của xứ nghệ.

Truyền thuyết

Tương truyền, có một ông khổng lồ (tên gọi là ông Đùng) đã gom nhặt những quả núi mọc lẻ tẻ ở vùng châu thổ Lam giang và La giang đem về đây xếp thành dãy Hồng Lĩnh. Cũng chính ông Đùng đã đào quặng sắt ở trong các ngọn núi đem đến làng Vân Chàng và Minh Lương dạy cho dân làm nghề rèn - một nghề truyền thống vẫn còn lại đến ngày nay.

Cũng có truyền thuyết, xưa kia, khi Dương Vương mở nước đến vùng này, ông dạo chơi xem phong cảnh và đã chọn Hồng Lĩnh làm kinh đô. Tại đây, Dương Vương đã kết duyên cùng Thân Long và sinh ra Long Vương (Lạc Long Quân).

Một truyền thuyết khác kể rằng, vua Sở Trang Vương ở Trung Quốc có ba công chúa là: Diệu Ân, Diệu Duyên và Diệu Thiện. Khi họ trưởng thành, theo ý Vua cha, hai Công chúa lớn đi lấy chồng, là những quan lớn trong triều đình. Nhà vua dự định, gả công chúa út Diệu Thiện cho một viên quan võ. Nhưng gặp phải ông quan ngang tàng, độc ác, chuyên ức hiếp dân lành, công chúa Diệu Thiện không tuân lệnh, bị vua cha ruồng rẫy, phẫn chí, nàng bỏ Hoàng cung đi ẩn mình nơi cửa Phật. Viên quan võ theo lệnh Vua đã cho người truy tìm tới nơi ở của nàng và phóng hỏa đốt chùa. Nhưng ni cô Diệu Thiện, đã được Đức Phật che chở. Phật sai Bạch Hổ đưa nàng sang trốn ở xứ Việt Thường Thị. Đến một hang động, trên một trong 99 đỉnh núi Hồng hoang vu, hiểm trở, đường lên quanh co, qua đèo cao, suối sâu, nàng ở lại dựng am tu hành. Ni cô Diệu Thiện từ tâm quảng đại, linh cảm, đại từ, đại bi nổi tiếng khắp vùng. Chẳng bao lâu sau đó, ni cô đắc đạo thành Phật. Từ đó, cứ mỗi độ xuân về, dân khắp cả nước đổ về núi Hồng, tới Am thánh mẫucầu tự, cầu phúc, cầu an, giải hạn.

(Theo Hà Tĩnh online)